POLİTİKA’DAN GEÇMİŞ HAFTAYA BAKIŞ 31.12.2018-06.01.2019

ORTA-DOĞU VE SURİYE

ABD’nin Suriye’den çekilme kararı sonrasında dünyada Kürtlere yönelik başlayan tartışmalar farklı boyutlar kazanarak sürüyor. Bir süre önce ABD ve Fransa’dan gelen “Kürtleri koruma” açıklamaları bu kez, “Türkiye’nin Kürtleri hedef alan saldırılarına karşı koruma” açıklamalarına dönüştü.

ABD’nin Suriye’den çekilmesini görüşmek üzere yarın Ankara’da olması beklenen ABD’nin Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’ın bu konuda yaptığı açıklamaya Cumhurbaşkanı İbrahim Kalın cevap verdi. Kalın, “Türkiye’nin Kürtleri hedef aldığı iddiasının akıldışı olduğunu ve PYD, YPG’nin Kürtler ile özdeşleştirilemeyeceğini” savundu. Kalın, “Aksine biz Kürtleri bu örgütlerden korumaya çalışıyoruz” diyerek AKP’nin de Kürtleri koruduğunu ileri sürdü. AKP medyası gelişmeleri manşetten gördü. Yeni Şafak Gazetesi Bolton, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James, ABD Genel Kurmay Başkanı Joseph Donford’un fotoğraflarını kullanarak “Siz kimsiniz” manşetini kullandı. MHP’li Ortadoğu Gazetesi de Bolton ve Kalın’ın fotoğraflarıyla desteklediği “Gelmeden kriz çıkardı” manşetini kullandı. BBC Türkçe gelişmeyi, “Bolton’ın ziyareti öncesi ABD ile Türkiye arasında gerginlik” olarak nitelendirdi.

Yeni bir boyut kazanarak genişleyen bu tartışmalar, Trump’ın Suriye’den çekilme kararının en az Kobanî direnişi kadar Kürtleri uluslararası alana taşıdı. Kürtlerin siyasi hamleleri ve bölgedeki güç dengesini etkileme durumu da bunda önemli bir rol oynuyor. Kürtlerin Rusya ve Esad ile görüşmelere başlamasını gündeme getiren İngiliz Times Gazetesi, Esad’ın yeniden Kuzey Suriye bölgesine yerleşeceğine yönelik kaygı paylaştı. Suriye’nin yeniden bölgede aktifleşmesi aynı zamanda İran’ın da güç kazanması anlamını taşıyor ki bu da batının kaygılarını körüklüyor.

Türkiye’nin yaşamış olduğu sıkışmışlık sadece Kürtlerin bölgede yükselen bu başat rolü ve bunun Uluslararası dinamikleri etkileme, değiştirme gücünden kaynaklanmıyor. Bir kaç ay öncesine kadar ABD’yi, Rusya’yı, Batı’yı aynı anda Suriye denklemi üzerinden idare ettiğini düşünen AKP yönetimi şimdi bu güçler arasında yine aynı Suriye denklemi üzerinden tersinden bir sıkışmışlık yaşıyor. İdlib’de işler gittikçe Türkiye’nin kontrolünden çıkıyor. En son IŞİD’in bir başka versiyonu olan HTŞ, Türkiye destekli Nureddin Zengi Tugayları’nı tümüyle tasfiye ederek onun bulunduğu alanlarda etkinlik sağladı. Karar Gazetesi, “Minbiç öncesi İdlib Alarmı” manşeti ile gündeme getirdiği gelişmeyi “Barış tehlikeye girdi, HTŞ Türkiye ve Afrin sınırlarını kontrol altına aldı” şeklinde değerlendirdi. Rusya ve Esad rejimi ise, bir yandan İdlib etrafındaki askeri yığınağı artırıyor öte yandan da Türkiye’nin başarısız olması halinde İdlib’e müdahale etmeye hazırlanıyor. Geride bıraktığımız 2018 yılında 7’i yüz yüze olmak üzere Erdoğan ile 25 kez görüşen Trump, Erdoğan’ın uzun süredir randevu talebine yanıt vermiyor.

YEREL SEÇİMLER
Yerel seçimler konusu özellikle AKP-MHP ittifakındaki gelişmeler, Erdoğan’ın İzmir adaylarını tanıtması ve CHP’ye yönelik sert eleştirileri öne çıktı, AKP ve CHP’nin İstanbul adaylarının görüşmesi hafta sonununda öne çıkan gelişmeler oldu. AKP süreklileştirdiği operasyonlarla ile seçim kampanyasını sürdürüyor. Bu arada Millet İttifakı Adıyaman’da Saadet Partisinin adayı Ahmet Faruk Ünsal’ı destekleme kararı aldı. HDP Adıyaman’da dengeyi değiştirebilecek konuma geldi. Öte yandan 7 Kürt partisinin HDP çatısı altında seçime gireceğini deklare edecek olması, hem her iki ittifak bloğuna karşı önemli bir mesaj olarak hem de önemli bir sinerji yaratacak.

AKP içinde ise “heyecan” dorukta. Ekonomik krizin de etkisiyle seçim sonuçları hakkında bir tedirginlik, hatta korku yaşıyorlar. Bu korku R.T.Erdoğan’a yakın olan ve onun sokak milisleri örgütlenmesini yürüten eski MV Metin Külünk’ün ifadelerine şöyle yansıyor: “31 Mart akşamı, Allah göstermesin bir sürpriz yaşanırsa, 1 Nisan şakası değil, bir gerçeğe dönüşme ihtimali ortaya çıkarsa, bir 7 Haziran daha Allah göstermesin ortaya çıkarsa…”. Bu ifadeler aynı zamanda 7 Haziran 2015 seçimlerini bir yenilgi olarak nitelediklerinin de ifadesi oluyor.

EKONOMİ

Ekonomideki gelişmeler de gündemdeki yerini koruyor. Hafta içinde yukarı doğru hareketlenen dolar hafta sonuna doğru sert düşüş yaşadı. Ancak, yılbaşından beri peş peşe yapılan zamlar, zaten zor koşullar yaşayan yoksulları daha da zor koşullara itti. Çalışanlardan alınan yüksek vergiler pek çok gazetenin gündeminde yer aldı. Yeni Asya “Asgari Ücretli 128 gün vergi için çalışıyor” manşetini kullandı.